محمدسلیم عباسی

 مهارت دریایی بیکران از توانمندی‌های انسانی است که ساحل و کرانه مشخصی ندارد، افزایش روند ثبت اختراعات و گسترش و بهبود مکانیسنم‌های فنی و حرفه‌ای در کنار رشد شگرف تکنولوژی در جهان از دانش مهارت سرچشمه می‌گیرد. بدون شک باید از منابع انسانی به عنوان موثرترین و مهمترین رکن این تحول یاد کرد که استحصال، تربیت و پرورش آنها بدون کیمیاگری آموزش در ابعاد دانش و مهارت غیر ممکن بنظر می‌رسد.

نظر به اهمیت آموزش و تربیت نیروی انسانی از طریق ماهیت و روش‌های گوناگون مرسوم در چهارچوب آموزش‌های اولیه، متوسطه و عالی، سنجش و بازیابی اثرات این فرآیند از اهمیت مضاعف برخوردار است.

از آنجاییکه در همین راستا، اثرات مثبت مهارت آموزی بر اقتصاد، تولید و بازارکار با پرورش نیروی ماهر و ایجاد اشتغال مولد بر هیچکس پوشیده نیست، ایجاد انگیزش و تزریق هیجان به نیروهای جوان و تازه نفس این حوزه می‌تواند به پیشبرد اهداف اقتصادی کلان و تحقق دورنمایی وضعیت اشتغال کشور و بهره‌وری تصاعدی از نیروی کار، کمک شایانی نماید.

مسابقات مهارت در کشور یکی از راهبردهای تزریق این نشاط، انگیزش و هیجان به جوانان است که با تاسی از پلتفرم سازمان جهانی آموزش‌های حرفه‌ای (IVTO) علاوه بر کاربرد داخلی در سطح بین المللی نیز موثر است.

 ابتداء به یک تعرف اختصاری از مسابقات ملی مهارت و شرح کوتاهی از این رویداد مهارتی می‌پردازیم.

هر ساله مسابقاتی تحت عنوان مسابقات ملی مهارت توسط توسط سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای در کشور برگزار می‌شود که علاوه بر کاربرد و اهداف داخلی برگزیدگان این رقابت‌ها به مسابقات المپیاد جهانی مهارت که هر دو سال یکبار تحت نظر سازمان جهانی آموزش‌های حرفه‌ای برگزار می‌شود، اعزام خواهند شد.

از آنجائیکه مسابقات بین‌المللی مهارت با رویکرد پروژه محوری و کار عملی غالبا تحت پوشش اسپانسری بنگاههای اقتصادی بزرگ جهانی قرار دارند، یک فرصت مناسب برای تجاری سازی ایده‌ها و فروش فرآیندهای نوآورانه بشمار می‌آیند که در عین حال فرصت‌های شغلی ممتاز و زیادی را خلق می‌کنند.

سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور بعنوان عضوء IVTO و متولی مسابقات مهارتی در ایران این رقابت‌ها را در سه مرحله ی شهرستانی، استانی و کشوری برگزار می‌کند. در مرحله شهرستانی، نخبگان مهارتی آن شهرستان با یکدیگر به رقابت پرداخته و پس از ارزیابی داوران، یک نفر به مرحله‌ استانی اعزام می‌شود.

پس از تعیین وضعیت نخبگان شهرستانی، رقابت به منتخبین استانی می‌رسد و درنهایت برگزیدگان استانی مجوز حضور در مسابقات مرحله کشوری را که از آن با عنوان مسابقات ملی مهارت یاد می‌شود، دریافت می‌کنند.

پروسه مسابقات در مرحله کشوری خاتمه پیدا نمی‌کند و نفرات برتر این مرحله از رقابت‌ها علاوه بر کسب عنوان‌های مرسوم این بار راهی اردوی مسابقات در مرحله بین المللی می‌شوند.

ذکر این نکته ضروری است که در هر مرحله از مسابقات و به منظور آماده سازی هرچه بیشتر نخبگان مهارتی، سازمان متولی برگزاری اقدام به تدارک و برگزاری اردوهای آماده سازی و ارائه آموزش‌های تخصصی و مکمل به این برگزیدگان می‌کند.

بطور کلی در اکثر کشورها اهدافی که از مسابقات ملی مهارت دنبال می‌شود، مشترک هستند و بصورت تیتر وار می‌توان در عناوین ذیل خلاصه کرد:

-کشف استعدادهای حرفه‌ای

_ایجاد بستر همکاری با بنگاههای اقتصادی

_ترویج و ارتقاء فرهنگ مهارت آموزی

_برنامه ریزی برای حضور موثر در مسابقات جهانی

_ایجاد کانال تبادل اطلاعات و تجربه فنی و حرفه‌ای برای جوانان

_شناسایی نقاط ضعف نظام مهارت آموزی

_بهبود کیفیت و ارتقاء سطح استانداردهای آموزش مهارت در کشور

-ایجاد انگیزش در جوانان برای کسب مهارت

_فراهم نمودن زمینه رقابت مهارتی سالم بین جوانان کشور

نیم نگاهی به برنامه ریزی نوردهمین دوره این مسابقات که بصورت غیرمتمرگز در ۶ گروه و ۳۶ رشته به میزبانی استانهای مختلف برگزار خواهد شد.

 لازم به ذکر است که در ۵ رشته از ۳۶ رشته اعلامی که در ذیل اشاره می‌شود، رقابت‌ها بصورت تیمی برگزار خواهد شد.

طراحی فضای سبز (در قالب تیم دو نفره)

امنیت سایبری(تیمی 2 نفره)

رباتیک (تیمی دو نفره)

ساخت تولید (تیمی 3 نفره)

مکاترونیک (تیمی 2 نفره)

بدون تردید این رشته‌ها به دلیل ماهیت کار تیمی از اهمیت مضاعف برخوردار بوده و بلحاظ تبلور فرهنگ کار گروهی و ایجاد ساختار سیستمی و نظام امتیاز دهی خاص در اولویت تیم‌های استانی قرار می‌گیرند.

امروزه با شرایط حاد کشور در خصوص پاندمی کرونا و نگرانی‌هایی که به لحاظ شیوع و مخاطرات این ویروس در کشور به وجود آورده است ضمن تعویق چند باره این ماراتن در نهایت شرایط را از یک طرف برای برگزار کنندگان و از طرفی دیگر برای رقابت‌کنندگان سخت و در هاله‌ای از ابهام قرار داد و علاوه بر طولانی شدن اردوهای آماده سازی سبب گسست زمانی در برگزاری این مسابقات شد.

در نهایت برگزیدگان این رقابت‌ها پس از حضور در یک اردوی آماده سازی دیگر برای کسب سهمیه مسابقات جهانی شانگهای ۲۰۲۱ یکبار دیگر تجربه و مهارت خود را در محک سنجش داوران قرار داده و در صورت انتخاب نهایی برای حضور در یک میدان جهانی محک مهارت به این مسابقات اعزام خواهند شد.

والحاصل مسابقات ملی مهارت را نمی‌توان تنها در قالب رقابت صرف بین شرکت کنندگان این میدان و در قواره انتخاب بهترین نخبگان مهارتی کشور خلاصه کرد.

در کنار این موضوع مهم که؛ مهارت، رقابت و موفقیت در مسابقات ملی دروازه‌ای به دنیای المپیاد جهانی مهارت و گشودن افق‌های تازه و مرزهای جدید توانمندی بشر است، این رقابت‌ها میدان اثبات و نمایش الگو‌ها و اسطوره‌هایی از جنس مهارت است که حکم سرمایه‌های واقعی حوزه اقتصاد یک ملت را دارند و مانند چراغی در مسیر خودکفایی پرتو افشانی می‌کنند.

انسان‌هایی که بر محوریت مهارت، چرخ صنعت، تولید و اقتصاد را می‌گردانند.